Przed olejowaniem trzeba wyszlifować drewno. Ogólna zasada brzmi: zawsze od grubej do drobnej gradacji. W tym poradniku dowiesz się, jak prawidłowo szlifować surowe płyty z litego drewna i optymalnie przygotować je do późniejszej obróbki powierzchni.

Szlifowanie należy do najważniejszych etapów obróbki drewna. Choć proces wydaje się prosty, gradacja, kierunek szlifowania i staranność w dużej mierze decydują o późniejszym efekcie.
Dlaczego szlifuje się drewno?
W rzemiośle większość powierzchni drewnianych przed szlifowaniem jest już wyrównana i ostrugana. Celem nie jest więc wyrównanie dużych nierówności, lecz przygotowanie jednolitego podłoża pod późniejszą obróbkę powierzchni.
Oleje i lakiery wymagają odpowiedniego podłoża, aby mogły się dobrze zakotwić. Dlatego w przypadku surowych płyt drewnianych przeznaczonych do olejowania szlifowanie końcowe nie powinno być zbyt drobne. W zależności od gatunku drewna i metody szlifowania w wielu przypadkach zalecamy szlifowanie końcowe papierem o gradacji 180.
W przypadku powierzchni olejowanych ostatnie szlifowanie ma również istotny wpływ na późniejszy wygląd i wyczuwalną fakturę. Dlatego podczas szlifowania wykańczającego należy pracować szczególnie starannie i zgodnie z kierunkiem włókien drewna.
Szlifowanie maszynowe czy ręczne?
Szlifowanie maszynowe jest znacznie szybsze i wymaga mniej wysiłku niż szlifowanie ręczne. Do większych powierzchni często stosuje się szlifierkę mimośrodową.
Profile, zaokrąglenia i krawędzie zazwyczaj lepiej obrabiać ręcznie. Szlifierka mimośrodowa nie dopasowuje się do skomplikowanych kształtów, a przy łamaniu krawędzi często działa zbyt agresywnie. Do takich miejsc nadają się elastyczne gąbki ścierne, które dopasowują się do kształtu obrabianego elementu.
Jaką gradację należy stosować?
Aby uzyskać czysty efekt, zazwyczaj szlifuje się w kilku etapach — od grubej do drobnej gradacji. Każdy etap szlifowania tworzy drobne ślady, które są usuwane przez kolejną, drobniejszą gradację. W miarę możliwości nie należy pomijać żadnego stopnia gradacji.
Szlifowanie zgrubne: gradacja 80
Wyrównuje drobne nierówności i ślady po struganiu.
Szlifowanie średnie: gradacja 120
Stanowi przejście do szlifowania wykańczającego. Następnie powierzchnię można zwilżyć.
Szlifowanie wykańczające: gradacja 180
Decyduje o ostatecznym wyglądzie i odczuciu w dotyku. W zależności od projektu możliwa jest również gradacja 240.
Odpowiednie wysokiej jakości krążki do tej sekwencji szlifowania znajdą Państwo w naszym zestawie krążków ściernych.
Na co należy zwrócić uwagę podczas szlifowania?
Podczas szlifowania kluczowa jest równomierność. Wszystkie obszary obrabianego elementu należy szlifować daną gradacją przez mniej więcej taki sam czas. Tylko w ten sposób można całkowicie usunąć ślady po poprzednim etapie pracy.
Podczas szlifowania ręcznego nie należy pracować w poprzek włókien. Takie ślady szlifowania są szczególnie widoczne po zastosowaniu kolorowego oleju do drewna. Po każdym etapie szlifowania należy dokładnie usunąć pył – najlepiej za pomocą odsysania. Podczas szlifowania maszynowego pył powinien być odsysany bezpośrednio przy maszynie.
Co należy uwzględnić w przypadku wcześniej powlekanych powierzchni?
Podczas szlifowania renowacyjnego często trzeba usunąć znacznie więcej materiału. W zależności od stanu powierzchni można więc rozpocząć od gradacji grubszej niż 80.
Elastyczne powłoki, takie jak oleje i lazury, szybko zapychają materiały ścierne. Dlatego należy częściej sprawdzać i wymieniać krążek ścierny, a w razie potrzeby zmniejszyć prędkość obrotową podczas szlifowania maszynowego. W przypadku bardzo starych lub nieznanych powłok szczególnie ważne jest skuteczne odsysanie pyłu. Dodatkowo należy stosować odpowiednią ochronę dróg oddechowych.
Kiedy należy zwilżać drewno?
Zwilżanie jest szczególnie zalecane w przypadku blatów stołowych i kuchennych oraz gatunków drewna bogatych w garbniki. Podnosi drobne włókna drewna i może poprawić chłonność powierzchni.
Wykończenie można wykonać po szlifowaniu średnioziarnistym lub wykańczającym. Fabrycznie wstępnie oszlifowane płyty z litego drewna często można od razu zwilżyć. Ponieważ włókna unoszą się podczas tego procesu, po całkowitym wyschnięciu zawsze konieczne jest dodatkowe szlifowanie wykańczające. Więcej informacji znajdziesz w poradniku Zwilżanie drewna przed olejowaniem.
Co dzieje się po szlifowaniu?
Po szlifowaniu wykańczającym i dokładnym odpylaniu można rozpocząć wykończenie powierzchni. W zależności od oczekiwanego wyglądu i obciążenia można zastosować bezbarwne lub kolorowe oleje i woski OLI-NATURA.
Szlifowanie drewna: krok po kroku
- Szlifowanie zgrubne: Wstępnie przeszlifuj powierzchnię papierem o gradacji 80 i wyrównaj drobne nierówności.
- Szlifowanie średnioziarniste: Następnie pracuj papierem o gradacji 120. Potem powierzchnię można zwilżyć lekko wilgotną ściereczką lub gąbką.
- Suszenie i szlifowanie wykańczające: Pozostaw drewno do całkowitego wyschnięcia. Następnie przeszlifuj je papierem o gradacji 180, a w zależności od projektu maksymalnie o gradacji 240, i dokładnie odpyl powierzchnię.
- Wykończenie powierzchni: Nanieś teraz odpowiedni olej lub wosk do drewna zgodnie ze wskazówkami dotyczącymi stosowania.
Wskazówki dotyczące równomiernego szlifowania
- Szczególnie podczas szlifowania wykańczającego pracuj starannie i zawsze zgodnie z kierunkiem włókien.
- Usuwaj pył szlifierski między poszczególnymi etapami szlifowania za pomocą odkurzacza lub zmiotki ręcznej.
- Podczas szlifowania maszynowego nie wywieraj dodatkowego nacisku i cały czas utrzymuj urządzenie w ruchu.
- Pył szlifierski może być szkodliwy dla zdrowia. Używaj odciągu i noś odpowiednią ochronę dróg oddechowych.
- Podczas zwilżania drewna bogatego w garbniki, takiego jak dąb, unikaj kontaktu z żelazem i wcześniej usuń odpowiednie okucia.
- Przed bejcowaniem nie zwilżaj drewna dębowego wodą z użyciem OLI-NATURA Antique, aby pożądana reakcja tanin mogła przebiec w pełni.