Niezależnie od tego, czy jest to lite drewno, czy sklejka topolowa albo brzozowa – drewno w kamperze działa kojąco. Można je wspaniale zabezpieczyć olejami i lakierami. Warunek: powinny być przyjazne dla środowiska, zdrowe dla wnętrz i nie obciążać powietrza w pomieszczeniu. Oto kilka wskazówek i informacji, na co należy zwrócić uwagę. 

Treść artykułu:

• Wprowadzenie do tematu – wilgotność powietrza w kampervanie
• Emisje w kamperze – na co należy zwrócić uwagę?
• Zabezpieczanie litego drewna i sklejki w kamperze
• Olejowanie powierzchni – krótka instrukcja
• Jaki wpływ mają temperatury?
• Ryzyko samozapłonu olejów – co to oznacza?
• Jaki produkt pasuje do mojego projektu?

Przystosowanie wnętrza kampervana do podróżowania i zapewnienie mu trwałości to wymagający projekt pod względem rzemieślniczym. Odpowiednia izolacja i ocieplenie to podstawa, aby później poradzić sobie z problemami związanymi ze skraplaniem się wody na mostkach termicznych. Mokre ubrania, para wodna powstająca podczas gotowania i wreszcie wilgoć wydzielana przez nasz organizm – wszystko to na kilku metrach kwadratowych prowadzi do bardzo wysokiej wilgotności powietrza. Wszędzie tam, gdzie powierzchnie są nietypowo zimne, wilgoć z powietrza będzie się na nich skraplać i spływać w postaci kondensatu. Szczególnie narażone są okna, ale także nieizolowane lub słabo ocieplone powierzchnie metalowe. Aby zapobiec powstawaniu pleśni na zabudowie z niewystarczającą wentylacją, należy uwzględnić wiele kwestii konstrukcyjnych.

Na początek: wysoka wilgotność powietrza w kamperze nie może zostać rozwiązana za pomocą powłoki powierzchniowej – mimo to powłoka jest ważna. Silnie zamykające pory powłoki do drewna, naniesione jednostronnie,  nieuchronnie zostałyby podważone przez wilgoć, zmętniałyby, a w końcu mogłyby się łuszczyć. Dlatego systemy ochrony powierzchni o większej przepuszczalności pary wodnej są zazwyczaj lepszym wyborem do drewnianej zabudowy i mebli w kamperze. Nowoczesne lakiery na bazie wody, a przede wszystkim naturalne oleje i woski, są „otwarte na dyfuzję” i mają wyraźną przewagę nad tradycyjnymi lakierami rozpuszczalnikowymi. To, czy wybierze się lakier czy olej, jest w tym przypadku raczej kwestią przekonań, a oczywiście także osobistego gustu.

EMISJE W KAMPERZE – NA CO NALEŻY ZWRÓCIĆ UWAGĘ?

Ważną kwestią są emisje w kamperze. Życie toczy się tu na bardzo małej przestrzeni. Jeśli pojazd nie jest używany na co dzień, może również pozostawać przez długi czas nieużywany, gdy zazwyczaj nie ma wystarczającej cyrkulacji powietrza. Dlatego powłoki powierzchniowe powinny spełniać również wysokie kryteria dotyczące jakości powietrza w pomieszczeniach. Nasze lakiery i oleje są przebadane pod kątem jakości powietrza w pomieszczeniach i spełniają rygorystyczne wymagania DiBT obowiązujące w Niemczech i/lub wytyczne baubook dotyczące ekologicznego budownictwa w Austrii.

Szkodliwe emisje należy zdecydowanie odróżnić od charakterystycznego zapachu oleju. Ten typowy zapach powstaje podczas oksydacyjnego schnięcia oleju i może ulotnić się dopiero dzięki intensywnemu wietrzeniu w pierwszych dniach po olejowaniu. Mówiąc prościej, można go porównać do zapachu czosnku: początkowo jest nieprzyjemny, ale w żadnym razie nie stanowi zagrożenia dla zdrowia. Oczywiście każdy powinien uwzględnić tę kwestię przy wyborze produktu. 

Wszystkie pozostałe kryteria wyboru nie różnią się od tych dotyczących mebli: Jaki ma być wygląd? Jak surowe drewno, kolorowy czy raczej naturalny? A może chodzi o wrażenia dotykowe: Czy drewno ma być wyczuwalne w dotyku, czy raczej gładkie i woskowe? I wreszcie kwestia tego, co ma zostać zabezpieczone: Czy są to dekoracyjne elementy okładzinowe i fronty, czy ewentualnie blat roboczy, na którym pracuje się i gotuje.

Dobry przegląd naszych rekomendacji zawiera poniższa tabela.  

ZABEZPIECZANIE LITEGO DREWNA I SKLEJKI W KAMPER-VANIE

Zanim przedstawimy Ci kolejne wskazówki, jedna ważna informacja: oprócz oleju możesz również użyć lakierów do zabezpieczenia skrzyń kempingowych, mebli lub drewnianej okładziny wewnętrznej. Każda metoda pozostaje kwestią gustu. Jeśli chcesz zakryć usłojenie płyty drewnianej, najlepiej sięgnąć po lakier kolorowy tworzący powłokę. Jeśli struktura drewna ma pozostać widoczna, warto zastosować oleje, które chronią drewno od wewnątrz. W zależności od gęstości i chłonności drewno potrzebuje do tego mniej lub więcej oleju, przy czym sklejka jest stosunkowo chłonna. Większość materiałów drewnianych i drewnopochodnych w kamperze jest olejowana i ma zalety, między innymi dzięki łatwości naprawy. Dlatego ten blog jest nieco „olejowy”:

OLEJOWANIE POWIERZCHNI – KRÓTKA INSTRUKCJA I WSKAZÓWKI

Niezależnie od tego, czy chodzi o nowe, niepoddane obróbce drewno lite, czy sklejkę, powierzchnia musi być sucha, czysta, stabilna i wolna od środków antyadhezyjnych. Łuszczące się powłoki należy całkowicie usunąć, aby olej mógł wniknąć w drewno. Drewno należy szlifować stopniowo – zalecamy szlif końcowy papierem o gradacji 180.

Stosowanie olejów do drewna jest bardzo proste. Olej nakłada się równomiernie cienką warstwą pędzlem, wałkiem lub szmatką, zgodnie z kierunkiem usłojenia. Po krótkim czasie działania nadmiar oleju, który nie wsiąknął w drewno, należy usunąć i wypolerować powierzchnię. Najczęstszym błędem jest nieusunięcie nadmiaru lub zbyt późne jego wytarcie. Może to skutkować lepką powierzchnią.

W zależności od rodzaju oleju i obszaru zastosowania wystarczy jedna lub dwie warstwy. Jeśli nakładasz olej po raz drugi, pierwsza warstwa powinna już schnąć przez kilka godzin. Ponadto przed nałożeniem drugiej warstwy oleju nie jest konieczne szlifowanie międzywarstwowe. Wyjątkiem jest wodny olej dający efekt surowego drewna „Scandic-Oil“.

Zazwyczaj olej potrzebuje kilku dni, aby całkowicie utwardzić się w drewnie. W tym czasie świeżo olejowaną powierzchnię należy delikatnie traktować, chronić przed wodą i nie pielęgnować na mokro. Dobre wietrzenie i światło dzienne przyspieszają pełne utwardzenie – ważna jest również odpowiednia pogoda.

JAKI WPŁYW MA TEMPERATURA?

Jeśli planujesz właśnie zabezpieczenie drewnianych powierzchni w swoim kamper-vanie, pamiętaj również o pogodzie. Temperatura ma istotny wpływ na schnięcie lakieru lub oleju. Jeśli jest zbyt wilgotno lub zbyt zimno, schnięcie w najlepszym razie się opóźni. Jeśli jest zbyt gorąco, powłoki „zasychają” zbyt szybko. Olej może nawet nie zdążyć dotrzeć do wnętrza drewna. Malowanie w temperaturze jak w saunie i na drewnie nagrzanym przez słońce nie jest więc dobrym pomysłem. Ogólnie idealna temperatura wynosi od +15 do +25 stopni Celsjusza.

Również w nocy powinno być cieplej niż +8 stopni Celsjusza. Na początku lata noce mogą być jeszcze dotkliwie chłodne, co często jest pomijane. Może to mieć konsekwencje: w ciągu dnia temperatury są dwucyfrowe, a w kamperze są jeszcze wyższe. Pory drewna są szeroko otwarte i bardzo chłonne, dlatego olej głęboko wnika. Idealnie – właśnie o to chodzi! Jednak w nocy temperatura znacznie spada. W takim przypadku pory mają tendencję do kurczenia się. Wypychają wtedy świeży olej, który osadza się na powierzchni w postaci „perełek oleju”.   

Zjawisko to najczęściej występuje w pierwszych dniach podczas oksydacyjnego schnięcia oleju. Gdy jednak olej całkowicie się utwardzi, nie opuści już miejsca impregnacji, nawet przy dużych wahaniach temperatury.  

Wskazówka: Obserwuj świeżo olejowaną powierzchnię, a perełki oleju natychmiast usuwaj i wypoleruj.

RYZYKO SAMOZAPŁONU OLEJÓW – CO TO OZNACZA?

Na opakowaniach oksydacyjnie schnących olejów do drewna zawsze znajdziecie informację o ryzyku samozapłonu. Na początek: sam olej nie jest samozapalny. Chodzi raczej o nasączone olejem szmatki lub gąbki, które wskutek nagromadzenia ciepła mogą ulec samozapłonowi. Naturalnie schnące oleje utwardzają się poprzez pochłanianie tlenu z powietrza. Wytwarza się przy tym ciepło, które normalnie jest oddawane do otoczenia i jest całkowicie nieszkodliwe. Jednak w nasączonych olejem i zgniecionych szmatach, ściereczkach lub gąbkach ciepło nie może się ulotnić, przez co w niekorzystnych warunkach mogą się one zapalić. Dlatego nigdy nie należy pozostawiać zaolejowanych ściereczek ani szmat bez nadzoru. Należy nasączyć je wodą, rozwiesić na zewnątrz i pozostawić do wyschnięcia. Po takim przygotowaniu można je bezpiecznie wyrzucić po wyschnięciu. Alternatywnie nasączone olejem szmatki i gąbki można szczelnie zamknąć w szklanym pojemniku. Lakiery i oleje na bazie wody nie stwarzają natomiast ryzyka „samozapłonu”.

JAKI PRODUKT PASUJE DO MOJEGO PROJEKTU? 

Jeśli chcesz kupić olej lub lakier, wybór może początkowo wydawać się ogromny i nieprzejrzysty.

Dobry przegląd naszych rekomendacji zawiera poniższa tabela. Wybrane produkty znajdziesz w tym folderze.