Of het nu massief hout of multiplex van populier of berken is: hout in de camper doet goed. Het kan uitstekend worden beschermd met oliën & lakken. Voorwaarde is dat deze milieuvriendelijk en gezond voor het binnenklimaat zijn en de lucht in de ruimte niet belasten. Hier zijn enkele tips & aanwijzingen waarop je moet letten. 

Inhoud van het artikel:

• Inleiding over het onderwerp – luchtvochtigheid in de campervan
• Emissies in de camper – waarop moet je letten?
• Massief hout & multiplex in de camper behandelen
• Oppervlakken oliën – korte handleiding
• Welke invloed hebben de temperaturen?
• Gevaar voor zelfontbranding van oliën – wat betekent dat?
• Welk product past bij mijn project?

Het reisgeschikt en duurzaam afwerken van het interieur van een campervan is ambachtelijk gezien een omvangrijk project. De juiste isolatie en thermische bescherming zijn het allerbelangrijkst om latere problemen met condenswater bij koudebruggen onder controle te krijgen. Natte kleding, waterdamp tijdens het koken en niet in de laatste plaats het vocht dat we uitademen en uitzweten – dit alles leidt op een paar vierkante meter tot een zeer hoge luchtvochtigheid. En overal waar oppervlakken ongewoon koud zijn, zal dit vocht uit de binnenlucht neerslaan en als condenswater afdruppelen. Vooral ramen zijn kritisch, maar ook ongeïsoleerde of slecht geïsoleerde metalen oppervlakken. Om schimmelvorming bij onvoldoende geventileerde inbouwconstructies te voorkomen, moet er constructief met veel zaken rekening worden gehouden.

Om meteen met de deur in huis te vallen: een hoge luchtvochtigheid in de camper kan niet worden opgelost met een oppervlaktecoating – maar die is toch belangrijk. Sterk poriëndichte houtcoatings die aan één kant worden aangebracht, zouden onvermijdelijk door vocht worden ondermijnd, melkachtig verkleuren en uiteindelijk zelfs afbladderen. Daarom zijn meer diffusieopen oppervlaktebeschermingssystemen doorgaans de betere keuze voor houten camperinterieurs en -meubels. Moderne lakken op waterbasis, maar vooral natuurlijke oliën & wassen, zijn „open voor diffusie” en hebben een duidelijk voordeel ten opzichte van conventionele oplosmiddellakken. Of je voor een lak of olie kiest, is op dit punt eerder een kwestie van voorkeur en natuurlijk ook van persoonlijke smaak.

EMISSIES IN DE CAMPER – WAAROP MOET JE LETTEN?

Het onderwerp emissies is belangrijk in een camper. Het leven speelt zich hier af in een zeer kleine ruimte. En als het voertuig niet als dagelijkse auto wordt gebruikt, kan het ook langere tijd stilstaan, waarbij er meestal onvoldoende luchtcirculatie is. Daarom moeten oppervlaktecoatings ook aan strenge eisen voor de binnenlucht voldoen. Onze lakken & oliën zijn getest op de binnenlucht en voldoen consequent aan de strenge DiBT-eisen uit Duitsland en/of de baubook-richtlijnen die gelden voor ecologisch bouwen in Oostenrijk.

Schadelijke emissies moeten strikt worden onderscheiden van de kenmerkende geur van olie. Deze typische geur ontstaat tijdens het oxidatieve drogen van de olie en kan alleen door intensief luchten in de eerste dagen na het oliën vervliegen. Simpel gezegd is het vergelijkbaar met de geur van knoflook: die is aanvankelijk onaangenaam, maar geenszins schadelijk voor de gezondheid. Natuurlijk moet iedereen dit onderwerp voor zichzelf meenemen bij de productkeuze. 

Alle andere selectiecriteria verschillen niet van die voor meubels gelden: hoe moet de uitstraling zijn? Als ruw hout, kleurrijk of eerder natuurlijk? Of qua gevoel: moet het hout voelbaar zijn of juist soepel en wasachtig aanvoelen? En niet in de laatste plaats de vraag wat er beschermd moet worden: gaat het om decoratieve bekledingselementen en fronten, of eventueel om het werkblad waarop wordt gewerkt en gekookt.

Een goed overzicht van onze aanbevelingen geeft de volgende tabel.  

MASSIEF HOUT & MULTIPLEX IN DE CAMPER-VAN BEHANDELEN

Voordat we je meer tips geven, eerst dit: naast olie kun je ook lakken gebruiken om je campingboxen, meubels of houten binnenbekleding te beschermen. Elke methode blijft een kwestie van smaak. Wil je de houtnerf van de plaat bedekken, kies dan het best voor een filmvormende gekleurde lak. Als de natuurlijke structuren van het hout zichtbaar moeten blijven, zijn oliën geschikt die het hout van binnenuit beschermen. Afhankelijk van de dichtheid en het absorptievermogen heeft het hout meer of minder olie nodig, waarbij multiplex zich relatief dorstig gedraagt. De meeste hout- en houtmaterialen in de camper worden geolied en hebben, niet in de laatste plaats vanwege hun eenvoudige herstelbaarheid, veel voordelen. Daarom is deze blog ook wat „oliegericht”:

OPPERVLAKKEN OLIËN – KORTE HANDLEIDING & TIPS

Of het nu gaat om nieuw, onbehandeld massief hout of multiplex: het oppervlak moet droog, schoon, stevig en vrij van lossingsmiddelen zijn. Afbladderende verflagen moeten volledig worden verwijderd, zodat de olie kan binnendringen. Het hout moet trapsgewijs worden geschuurd – wij adviseren als laatste schuurbeurt korrel 180.

Het gebruik van houtoliën is vrij eenvoudig. De olie wordt eenvoudig met een kwast, roller of doek in de richting van de houtnerf gelijkmatig dun aangebracht. Na een korte inwerktijd wordt overtollige olie die niet in het hout is getrokken verwijderd en uitgepolijst. De meest gemaakte fout is dat het overtollige product niet of te laat wordt afgeveegd. Het gevolg kan een kleverig oppervlak zijn.

Afhankelijk van het type olie en het toepassingsgebied zijn één tot twee lagen olie meestal voldoende. Als je een tweede keer oliet, moet de eerste laag al enkele uren volledig zijn doorgedroogd. Bovendien is tussendoor schuren vóór de tweede olielaag niet nodig. Een uitzondering hierop vormt de watergedragen olie „Scandic-Oil” met onbehandeld-houteffect.

Over het algemeen heeft de olie enkele dagen nodig om volledig in het hout uit te harden. In deze periode moet het pas geoliede oppervlak voorzichtig worden behandeld, tegen water worden beschermd en niet vochtig worden gereinigd. Goed luchten en daglicht bevorderen een snelle volledige uitharding – en ook het weer moet meewerken.

WELKE INVLOED HEEFT DE TEMPERATUUR?

Als je momenteel de behandeling van de houten oppervlakken in je camper-van plant, houd dan ook rekening met het weer. De temperatuur heeft een aanzienlijke invloed op het drogen van de lak of olie. Als het te vochtig of te koud is, wordt het drogen in het beste geval vertraagd. Is het te warm, dan „trekken” de verflagen te snel aan. Een olie zou mogelijk niet eens meer tot in het hout kunnen doordringen. Het is dus geen goed idee om bij saunachtige temperaturen en op door de zon verhit hout te schilderen. Over het algemeen liggen de ideale temperaturen tussen +15 en +25 graden Celsius.

Maar ook ’s nachts moet het al warmer zijn dan +8 graden Celsius. In het vroege voorjaar kan het ’s nachts nog gevoelig koud zijn, iets waar vaak geen rekening mee wordt gehouden. Dat kan gevolgen hebben: overdag liggen de temperaturen in de dubbele cijfers en in de camper zijn ze nog hoger. De poriën van het hout staan wijd open en nemen veel op; de olie trekt diep in. Perfect – zo hoort het! Maar ’s nachts koelt het aanzienlijk af. In dat geval hebben de poriën de neiging zich samen te trekken. Daarbij drukken ze de verse olie weer naar buiten, die zich vervolgens als „oliedruppeltjes” op het oppervlak afzet.   

Meestal doet dit verschijnsel zich in de eerste dagen tijdens het oxidatieve drogen van de olie voor. Maar zodra de olie volledig is uitgehard, zal deze zelfs bij sterke temperatuurschommelingen niet meer uit de plaats van impregnering komen.  

Tip: Houd het pas geoliede oppervlak in de gaten en verwijder oliedruppeltjes onmiddellijk en poets ze uit.

GEVAAR VOOR ZELFONTBRANDING BIJ OLIËN – WAT BETEKENT DAT?

Op verpakkingen van oxidatief drogende houtoliën lees je altijd de waarschuwing voor gevaar voor zelfontbranding. Eerst dit: de olie zelf is niet zelfontbrandend. Het zijn eerder met olie doordrenkte doeken of sponzen die door warmteophoping zelf vlam kunnen vatten. Natuurlijk drogende oliën harden namelijk uit door zuurstof uit de lucht op te nemen. Daarbij ontstaat warmte, die normaal aan de omgeving wordt afgegeven en volledig ongevaarlijk is. In met olie doordrenkte en samengefrommelde lappen, doeken of sponzen kan de warmte echter niet ontsnappen, waardoor ze in het ongunstigste geval vlam kunnen vatten. Laat vette doeken of lappen daarom nooit achteloos liggen, maar hang ze buiten op nadat je ze met water hebt doordrenkt en laat ze drogen. Zo behandeld kunnen ze na het drogen zonder gevaar worden weggegooid. Als alternatief kunnen met olie doordrenkte lappen en sponzen ook luchtdicht in een glazen pot worden afgesloten. Lakken of oliën op waterbasis hebben overigens geen neiging tot „zelfontbranding”.

WELK PRODUCT PAST BIJ MIJN PROJECT? 

Als je een olie of lak wilt kopen, lijkt de keuze in eerste instantie enorm en onoverzichtelijk.

Een goed overzicht van onze aanbevelingen geeft de volgende tabel. Een selectie van producten vind je in deze flyer.